Wat is de EED-audit?
De EED-audit is een systematisch onderzoek naar het energieverbruik binnen uw organisatie. EED staat voor Energy Efficiency Directive, een Europese richtlijn die in 2012 is ingevoerd met als doel de energie-efficiëntie binnen de EU met 20% te verbeteren tegen 2020. Deze richtlijn is in Nederland geïmplementeerd in de Tijdelijke regeling implementatie artikelen 8 en 14 Richtlijn energie-efficiëntie.
Bij een EED-audit wordt uw volledige energiehuishouding doorgelicht. Dit omvat zowel het energieverbruik van gebouwen als van bedrijfsprocessen, transport en andere energieverbruikende activiteiten. Het doel is om inzicht te krijgen in energiestromen, besparingsmogelijkheden te identificeren en concrete maatregelen voor te stellen om het energieverbruik te verminderen.
De Nederlandse overheid gebruikt de EED-richtlijn als instrument om bedrijven te stimuleren energie-efficiënter te werken en zo bij te dragen aan de nationale klimaatdoelstellingen. De audit helpt u niet alleen te voldoen aan wettelijke verplichtingen, maar biedt ook waardevolle informatie om energiekosten te verlagen.
Voor welke organisaties is de EED-audit verplicht?
De EED-auditplicht geldt voor ‘grote ondernemingen’ zoals gedefinieerd in de EU-richtlijn. Een onderneming wordt als groot beschouwd wanneer deze voldoet aan ten minste één van de volgende criteria:
- Meer dan 250 werknemers in dienst heeft, OF
- Een jaaromzet heeft van meer dan 50 miljoen euro EN een balanstotaal van meer dan 43 miljoen euro
Bij concernstructuren is de situatie complexer. Als uw organisatie onderdeel is van een groter concern, wordt gekeken naar de totale cijfers van het concern. Dit betekent dat ook kleine dochterbedrijven auditplichtig kunnen zijn als het moederbedrijf of het gehele concern aan de criteria voldoet. Buitenlandse moederbedrijven met Nederlandse vestigingen vallen eveneens onder deze regeling, waarbij de Nederlandse vestigingen moeten voldoen aan de EED-wetgeving.
Het is belangrijk om te beseffen dat de criteria worden toegepast op basis van twee opeenvolgende boekjaren. Als uw organisatie gedurende deze periode aan de criteria voldoet, wordt u als grote onderneming beschouwd en bent u verplicht een EED-audit uit te voeren.
Uitzonderingen en alternatieven voor de EED-audit
Er bestaan enkele uitzonderingen en alternatieven voor de standaard EED-audit. Als uw organisatie over een gecertificeerd energiemanagementsysteem beschikt, kunt u mogelijk vrijgesteld worden van de reguliere auditplicht. De volgende systemen worden erkend als gelijkwaardig alternatief:
- ISO 50001 (Energiemanagementsysteem) – volledig gecertificeerd
- ISO 14001 (Milieumanagementsysteem) – mits aangevuld met een energieaudit conform EN 16247
- EMAS (Eco-Management and Audit Scheme) – inclusief een energieaudit conform EN 16247
Om van deze alternatieven gebruik te maken, moet uw organisatie beschikken over een geldig certificaat dat het gehele bedrijf omvat. Het is niet voldoende als slechts een deel van uw organisatie gecertificeerd is. Daarnaast dient u de certificering te melden bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Organisaties die verplicht deelnemen aan het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) voor bepaalde activiteiten, hoeven voor deze specifieke activiteiten geen EED-audit uit te voeren. Voor andere activiteiten binnen dezelfde organisatie blijft de auditplicht wel bestaan.
Wat zijn de deadlines en frequentie van de EED-audit?
De EED-audit moet elke vier jaar opnieuw worden uitgevoerd. De huidige cyclus loopt tot december 2024, wat betekent dat bedrijven die onder de verplichting vallen, vóór die tijd een nieuwe audit moeten hebben uitgevoerd en gerapporteerd.
Het proces van een energie-audit begint idealiter 6-9 maanden vóór de deadline. Dit geeft voldoende tijd voor het verzamelen van data, het uitvoeren van de analyses, het opstellen van het rapport en eventuele correcties. De resultaten van de audit moeten worden gerapporteerd aan de RVO via hun online portaal.
Als uw organisatie na een auditperiode voor het eerst voldoet aan de criteria voor grote ondernemingen, moet u binnen één jaar na afloop van die periode een EED-audit uitvoeren. Het is daarom belangrijk om regelmatig te controleren of uw organisatie (nog) binnen de criteria valt en de planning hierop aan te passen.
Kosten en voordelen van de EED-audit
De kosten van een EED-audit variëren afhankelijk van de grootte en complexiteit van uw organisatie. Voor een middelgrote onderneming liggen de kosten vaak tussen €5.000 en €15.000. Voor grote, complexe organisaties met meerdere vestigingen kunnen de energieaudit kosten oplopen tot €30.000 of meer.
Tegenover deze investering staan belangrijke voordelen. Uit ervaring blijkt dat organisaties na implementatie van de aanbevelingen uit een energie-audit gemiddeld 5-15% kunnen besparen op hun energiekosten. Bij een jaarlijkse energierekening van €100.000 betekent dit een terugverdientijd van vaak minder dan twee jaar.
Naast directe kostenbesparingen draagt de audit bij aan besparingsonderzoek en -maatregelen die uw bedrijf duurzamer maken. Dit kan leiden tot een verbeterd imago, voldoen aan duurzaamheidseisen van klanten en ketenpartners, en een betere voorbereiding op toekomstige aanscherpingen van wet- en regelgeving.
Wat gebeurt er als u niet voldoet aan de EED-auditplicht?
Het niet naleven van de EED-auditplicht kan serieuze gevolgen hebben. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is verantwoordelijk voor de handhaving en kan controles uitvoeren bij bedrijven die mogelijk auditplichtig zijn.
Bij het niet (tijdig) uitvoeren van een verplichte audit kan de ILT een dwangsom opleggen. Deze kan oplopen tot maximaal €100.000. In ernstige gevallen van niet-naleving van de EED-richtlijn kan zelfs strafrechtelijke vervolging plaatsvinden.
Naast deze directe sancties kan niet-naleving ook leiden tot reputatieschade, vooral in sectoren waar duurzaamheid en EED-compliance belangrijk zijn. Het is daarom verstandig om tijdig te voldoen aan uw verplichtingen en indien nodig professioneel advies in te winnen.
Hoe voert u een EED-audit uit?
Een succesvolle EED-audit doorloopt verschillende stappen:
- Voorbereidingsfase: Bepaal de scope, verzamel relevante gegevens over energieverbruik en bedrijfsprocessen.
- Datacollectie: Verzamel minimaal 12 maanden aan energiedata, inclusief verbruiksgegevens van gebouwen, processen en transport.
- Analyse: Identificeer de grootste energieverbruikers en analyseer besparingsmogelijkheden.
- Rapportage: Stel een rapport op dat voldoet aan de eisen van de EED-richtlijn.
- Implementatie: Voer de voorgestelde energiebesparende maatregelen uit.
De audit moet worden uitgevoerd door een gekwalificeerde energieauditeur. Deze heeft kennis van energietechniek, gebouwbeheer, procesoptimalisatie en relevante wet- en regelgeving. De auditeur moet onafhankelijk zijn en geen direct belang hebben bij specifieke energiebesparende maatregelen.
Wilt u meer weten over hoe wij u kunnen helpen bij het uitvoeren van een EED-audit of heeft u vragen over uw energiebesparingsplicht? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden.
