De informatieplicht energiebesparing is een wettelijke verplichting voor bedrijven en instellingen om te rapporteren welke energiebesparende maatregelen zij hebben genomen. Deze verplichting vloeit voort uit het Activiteitenbesluit milieubeheer en verplicht organisaties met een jaarlijks verbruik vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) om actief te melden welke erkende maatregelen zij hebben geïmplementeerd. Het doel is het versnellen van energiebesparing en CO₂-reductie in Nederland.
Wat is de informatieplicht energiebesparing?
De informatieplicht energiebesparing is een wettelijke verplichting waarbij bedrijven en instellingen moeten rapporteren welke energiebesparende maatregelen zij hebben getroffen. Deze plicht is in 2019 ingevoerd als aanvulling op de reeds bestaande energiebesparingsplicht uit het Activiteitenbesluit milieubeheer.
Via deze rapportageplicht wil de overheid meer inzicht krijgen in de voortgang van energiebesparing bij bedrijven en instellingen. Organisaties moeten bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) melden welke energiebesparende maatregelen zij hebben genomen. Het uitgangspunt hierbij zijn de erkende maatregelenlijsten (EML) die voor 19 verschillende bedrijfstakken zijn opgesteld.
De informatieplicht past binnen de bredere klimaatdoelstellingen van de Nederlandse overheid. Door bedrijven te verplichten hun energiebesparende maatregelen te rapporteren, wil de overheid energiebesparing versnellen en daarmee de CO₂-uitstoot verminderen.
Voor welke bedrijven geldt de informatieplicht?
De informatieplicht geldt voor alle bedrijven en instellingen (inrichtingen) die jaarlijks vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) verbruiken. Dit zijn dezelfde criteria als voor de energiebesparingsplicht uit het Activiteitenbesluit milieubeheer.
Deze drempelwaarden zijn belangrijk: ligt uw verbruik hieronder, dan bent u vrijgesteld van zowel de informatieplicht als de energiebesparingsplicht. Belangrijk is dat het hier gaat om het verbruik per inrichting (locatie) en niet per onderneming als geheel.
Er bestaan enkele uitzonderingen op deze regel. Organisaties die deelnemen aan het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) of aan de Meerjarenafspraken energie-efficiëntie (MJA3/MEE) zijn vrijgesteld van de informatieplicht. Ook organisaties die reeds voldoen aan de EED-auditplicht (Energy Efficiency Directive) kunnen onder bepaalde voorwaarden worden vrijgesteld.
Wanneer moet u voldoen aan de informatieplicht?
De eerste deadline voor de informatieplicht was 1 juli 2019, toen alle relevante bedrijven en instellingen voor het eerst hun rapportage moesten indienen. Na deze initiële rapportage moet u elke vier jaar opnieuw rapporteren over de genomen energiebesparende maatregelen.
Als u een nieuwe inrichting opent die voldoet aan de verbruikscriteria, moet u binnen één jaar na ingebruikname voldoen aan de informatieplicht. Bij significante wijzigingen in uw bedrijfsvoering die van invloed zijn op het energieverbruik, kan het nodig zijn om tussentijds opnieuw te rapporteren.
Het is belangrijk om de deadlines goed in de gaten te houden. Bij te late indiening riskeert u handhaving door het bevoegd gezag, meestal de gemeente of omgevingsdienst.
Hoe kunt u aan de informatieplicht voldoen?
Om aan de informatieplicht te voldoen, doorloopt u een aantal stappen. Allereerst moet u registreren in het eLoket van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Hiervoor heeft u eHerkenning niveau 1 of hoger nodig.
Vervolgens verzamelt u de benodigde gegevens over uw inrichting, zoals het energieverbruik en de bedrijfsactiviteiten. Op basis hiervan bepaalt u welke erkende maatregelenlijst (EML) voor uw organisatie van toepassing is.
Daarna inventariseert u welke energiebesparende maatregelen uit de EML u al heeft genomen, welke u deels heeft uitgevoerd en welke nog niet. Bij elke maatregel geeft u een toelichting waarom deze wel, deels of niet is uitgevoerd.
Tot slot dient u de rapportage in via het eLoket. Na indiening ontvangt u een bevestiging die u kunt bewaren als bewijs dat u aan de informatieplicht heeft voldaan.
Welke energiebesparende maatregelen moet u rapporteren?
U moet rapporteren over de energiebesparende maatregelen die zijn opgenomen in de erkende maatregelenlijsten (EML). Deze lijsten zijn specifiek per bedrijfstak opgesteld en bevatten maatregelen die zich binnen vijf jaar terugverdienen.
De overheid heeft voor 19 verschillende bedrijfstakken EML’s opgesteld, waaronder kantoren, zorginstellingen, onderwijsinstellingen, datacenters en diverse industriële sectoren. Voor elke maatregel op de lijst moet u aangeven of u deze heeft uitgevoerd, deels heeft uitgevoerd of (nog) niet heeft uitgevoerd.
Het vijfjarige terugverdientijdprincipe is hierbij cruciaal: maatregelen die zich binnen vijf jaar terugverdienen, bent u wettelijk verplicht te nemen. Dit geldt vanuit de energiebesparingsplicht. De informatieplicht zorgt ervoor dat u hierover rapporteert.
Naast de erkende maatregelen kunt u ook alternatieve maatregelen treffen, mits deze minstens evenveel energiebesparing opleveren als de erkende maatregelen.
Wat gebeurt er als u niet voldoet aan de informatieplicht?
Als u niet of niet tijdig voldoet aan de informatieplicht, kan het bevoegd gezag – meestal de gemeente of omgevingsdienst – handhavend optreden. Dit kan beginnen met een waarschuwing, maar kan uiteindelijk leiden tot een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete.
De hoogte van de boete kan variëren, afhankelijk van factoren zoals de grootte van uw organisatie, de mate van verwijtbaarheid en eventuele eerdere overtredingen. In sommige gevallen kan de boete oplopen tot duizenden euro’s.
Naast financiële consequenties kan niet-naleving ook leiden tot extra controles en toezicht. De handhaving op het gebied van energiebesparing wordt steeds strenger, dus het is verstandig om tijdig aan de informatieplicht te voldoen.
Het is belangrijk te weten dat het bevoegd gezag niet alleen controleert of u gerapporteerd heeft, maar ook of de gerapporteerde informatie correct is. Bij onjuiste of onvolledige rapportage riskeert u eveneens handhaving.
Hoe kunt u de informatieplicht combineren met energiebesparing?
De informatieplicht is meer dan een administratieve verplichting; het biedt een kans om systematisch naar uw energieverbruik te kijken. Door een besparingsonderzoek uit te voeren, krijgt u niet alleen inzicht in de maatregelen die u moet rapporteren, maar ook in mogelijkheden om daadwerkelijk energie te besparen.
Een energiescan voor bedrijven geeft inzicht in uw energieverbruik en identificeert besparingsmogelijkheden. Dit helpt u om prioriteiten te stellen en een concreet actieplan op te stellen voor het implementeren van energiebesparende maatregelen.
Door energiebesparing strategisch aan te pakken, kunt u niet alleen voldoen aan wettelijke verplichtingen, maar ook uw energiekosten verlagen. Gezien de stijgende energieprijzen kan dit leiden tot aanzienlijke kostenbesparingen.
Bovendien draagt u bij aan de verduurzaming van uw organisatie en vermindering van de CO₂-uitstoot, wat past binnen maatschappelijk verantwoord ondernemen en uw reputatie kan versterken.
Conclusie: Efficiënt voldoen aan de informatieplicht
De informatieplicht energiebesparing is een belangrijke verplichting voor bedrijven en instellingen die jaarlijks vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas verbruiken. Door tijdig en correct te rapporteren over uw energiebesparende maatregelen, voorkomt u handhaving en boetes.
Maar de informatieplicht biedt ook kansen. Door systematisch naar uw energieverbruik te kijken, kunt u energieverspilling tegengaan en kosten besparen. Een gedegen aanpak helpt u om zowel aan de wettelijke verplichting te voldoen als daadwerkelijk energie te besparen.
Bij Energy-Check begrijpen we dat de regelgeving complex kan zijn. Als onafhankelijke energieadviseur ondersteunen wij organisaties bij het voldoen aan de informatieplicht en het implementeren van energiebesparende maatregelen. We hebben hiervoor een speciale QuickScan ontwikkeld die efficiënt inzicht geeft in uw situatie en helpt bij het rapporteren aan RVO.
Door onze ondersteuning bespaart u tijd en zorgen, terwijl u zeker weet dat u correct aan de informatieplicht voldoet. Zo kunt u zich richten op uw kernactiviteiten, terwijl wij u helpen bij het besparen van energie en kosten. Neem gerust contact met ons op voor meer informatie over hoe wij u kunnen ondersteunen.
