De herziene Europese Energie-efficiëntierichtlijn (EED) brengt belangrijke veranderingen met zich mee voor Nederlandse organisaties. Vanaf eind 2026 wordt verwacht dat de gewijzigde wetgeving van kracht wordt, waarbij het energiegebruik van uw organisatie bepalend wordt voor uw verplichtingen, in plaats van het aantal werknemers of de omzet.
Voor organisaties betekent dit een fundamentele verschuiving in de manier waarop EED-compliance wordt bepaald en uitgevoerd. Het is daarom van groot belang om tijdig te begrijpen welke vereisten op u van toepassing zijn en hoe u zich hierop kunt voorbereiden.
De EED-vereisten zijn verplichtingen uit de herziene Europese Energie-efficiëntierichtlijn die organisaties bewust maken van hun energiegebruik en van de mogelijkheden voor verduurzaming. De richtlijn verplicht organisaties om energie-audits uit te voeren of energiebeheersystemen te implementeren, afhankelijk van hun energieverbruik.
De herziene EED-richtlijn maakt een onderverdeling in twee categorieën: organisaties die een energiebeheersysteem (EBS-plicht) moeten invoeren en organisaties die een energie-audit moeten uitvoeren (EED-auditplicht). Deze indeling is gebaseerd op het gemiddelde jaarlijkse energiegebruik over de afgelopen drie jaar, waarbij alle energiedragers worden samengenomen.
Het doel van deze verplichting is het behalen van de Europese klimaatdoelen en het stimuleren van energiebesparing. Door middel van een systematische analyse van energiestromen krijgt u inzicht in het energiegebruik van gebouwen, installaties, industriële processen en zakelijk vervoer. Dit levert niet alleen milieuvoordelen op, maar ook concrete kostenbesparingen voor uw organisatie.
Organisaties met een gemiddeld jaarlijks energiegebruik van meer dan 10 TJ over de afgelopen drie jaar vallen onder de EED-vereisten. Voor organisaties tussen 10 en 85 TJ geldt de auditplicht, terwijl organisaties boven 85 TJ verplicht zijn een energiebeheersysteem te implementeren.
Het energiegebruik wordt berekend door alle energiestromen van uw organisatie bij elkaar op te tellen, inclusief die van verbonden ondernemingen. Dit omvat ingekochte elektriciteit, zelf opgewekte hernieuwbare elektriciteit, ingekocht gas, warmte, brandstof voor zakelijk vervoer en gebouwverwarming. Ook energie van buurbedrijven en zelf geproduceerde energie tellen mee in de berekening.
Voor organisaties met publieke taken die ook economische activiteiten uitvoeren, zoals overheidsinstanties of universiteiten, geldt de richtlijn alleen voor het energiegebruik dat toeschrijfbaar is aan de economische activiteiten. Dit voorkomt dat publieke organisaties onnodig worden belast met verplichtingen die niet relevant zijn voor hun publieke taken.
Een EED-conforme energieaudit vereist een systematische analyse van alle energiestromen binnen uw organisatie, resulterend in een energie-auditrapport per vestiging, met een samenvatting op concernniveau. Het rapport moet kosteneffectieve energiebesparingsmaatregelen identificeren en een actieplan bevatten.
De energie-audit moet voldoen aan specifieke rapporteisen en alle energiestromen binnen uw organisatie in kaart brengen. Dit betekent dat u het energiegebruik van gebouwen, installaties, industriële processen en zakelijk vervoer moet analyseren. Het onderdeel vervoer mag u op concernniveau in het rapport opnemen, wat de rapportage vereenvoudigt.
Na de audit bent u verplicht een actieplan op te stellen met daarin de adviezen uit de energie-audit. Voor iedere maatregel vermeldt u een omschrijving, de verwachte energiebesparing, het beoogde jaar van uitvoering, de reden voor deze planning en mogelijke voorwaarden of belemmeringen. Jaarlijks stelt u een voortgangsrapportage op, die samen met het actieplan wordt toegevoegd aan het bestuursverslag van uw organisatie.
Het verschil tussen interne en externe energieaudits zit in de uitvoering en certificering. Externe audits worden uitgevoerd door geaccrediteerde instellingen, terwijl interne audits door uw eigen organisatie kunnen worden uitgevoerd, mits u beschikt over de juiste expertise en certificering.
Voor EED-compliance kunt u kiezen uit verschillende opties. U kunt een externe energie-audit laten uitvoeren door een gecertificeerde auditor, of gebruikmaken van een erkend energiebeheersysteem zoals ISO 50001. Ook erkende keurmerken die door het ministerie van Klimaat en Groene Groei zijn goedgekeurd, kunnen invulling geven aan de auditplicht.
Organisaties die al een Europees of internationaal gecertificeerd energiebeheersysteem gebruiken, hebben vaak een vrijstelling van de auditplicht, omdat zij al systematisch energie-audits uitvoeren. Hetzelfde geldt voor organisaties met een energieprestatiecontract (EPC) dat voldoet aan de gestelde eisen, of met een milieubeheersysteem dat een energie-audit omvat.
Na de energie-audit moet u alle kosteneffectieve energiebesparingsmaatregelen identificeren en opnemen in een actieplan. Deze maatregelen moeten worden geprioriteerd op basis van hun potentiële energiebesparing en terugverdientijd.
Het actieplan vormt de basis voor uw energiebesparingsactiviteiten en moet concrete maatregelen bevatten die technisch en economisch haalbaar zijn. Denk hierbij aan isolatiemaatregelen, de vervanging van verouderde apparatuur, de optimalisatie van verwarmings- en koelsystemen en de implementatie van slimme energiemanagementsystemen.
Voor elke maatregel in het actieplan moet u het uitvoeringspercentage bijhouden en rapporteren. Dit percentage wordt berekend aan de hand van een specifieke formule en moet jaarlijks worden gerapporteerd in het bestuursverslag. Het is belangrijk om realistische tijdlijnen te hanteren en rekening te houden met mogelijke belemmeringen, zoals productiestops of vergunningsprocedures.
Rapportage over EED-compliance vereist het indienen van een energie-auditrapport bij RVO, samen met een actieplan en jaarlijkse voortgangsrapportages. Voor organisaties die al EED-auditplichtig zijn, geldt een cyclus van vier jaar tussen rapportages.
Het rapportageproces verschilt afhankelijk van uw huidige status. Organisaties die nu al EED-auditplichtig zijn, moeten binnen vier jaar na de vorige energie-audit een nieuw rapport indienen. Als u dit rapport indient na het ingaan van de herziene richtlijn, moet het voldoen aan de nieuwe eisen en moet u ook een actieplan toevoegen.
Voor organisaties die nu nog niet EED-auditplichtig zijn, maar wel onder de herziene richtlijn vallen, geldt een termijn van één jaar na het ingaan van de Nederlandse regelgeving om een energie-audit uit te voeren en te rapporteren. Organisaties met een energiebeheersysteem, erkend keurmerk of energieprestatiecontract moeten dit steeds binnen vier jaar na de vorige melding opnieuw melden, samen met een lijst van kosteneffectieve maatregelen.
De voorbereiding op de EED-vereisten van 2026 vereist een proactieve aanpak en grondige kennis van de regelgeving. Wij helpen organisaties bij het navigeren door deze complexe vereisten en bij het implementeren van effectieve energiebesparingsstrategieën. Voor meer informatie over wet- en regelgeving en hoe wij u kunnen ondersteunen, bezoek onze pagina over wet- en regelgeving.
Tel alle energiestromen van de afgelopen drie jaar bij elkaar op en deel door drie voor het gemiddelde. Dit omvat elektriciteit (ingekocht én zelf opgewekt), gas, warmte, brandstof voor zakelijk vervoer, en energie van verbonden ondernemingen. Let op: ook energie die u doorverkoopt aan derden telt mee in de berekening.
De EED-vereisten zijn gebaseerd op het gemiddelde energiegebruik over drie jaar, dus tijdelijke fluctuaties hebben minder impact. Als u structureel boven de 10 TJ uitkomt, valt u onder de regelgeving. Het is verstandig om jaarlijks uw energiegebruik te monitoren en bij twijfel professioneel advies in te winnen.
Nee, uitstel is niet mogelijk. De EED-vereisten zijn wettelijke verplichtingen die vanaf eind 2026 van kracht worden. Begin daarom nu al met de voorbereiding door uw energiegebruik in kaart te brengen en eventueel een energiebeheersysteem of auditproces op te zetten.
De kosten variëren sterk afhankelijk van de grootte en complexiteit van uw organisatie, meestal tussen €5.000-€25.000 voor een externe audit. Informeer bij RVO naar actuele subsidieregelingen voor energieaudits en energiebesparingsmaatregelen, aangezien deze regelmatig wijzigen.
Niet-naleving van EED-vereisten kan leiden tot boetes en dwangsommen opgelegd door de toezichthouder. Daarnaast loopt u kansen mis op energiebesparingen en kostenverlaging. Het is daarom essentieel om tijdig te starten met compliance en professionele ondersteuning in te schakelen indien nodig.
Energie-audits moeten elke vier jaar worden herhaald. Bij significante wijzigingen in uw organisatie (zoals fusies, overnames, of grote veranderingen in energiegebruik) moet u mogelijk eerder een nieuwe audit uitvoeren. Energiebeheersystemen vereisen continue monitoring en jaarlijkse evaluaties.
Delen:
Onze energie specialisten beantwoorden jouw vragen
Ontdek hoe wij bedrijven in elke sector helpen energie te besparen en kosten te verlagen.
De Energy Efficiency Directive (EED) verplicht Nederlandse bedrijven met een hoog energieverbruik tot het uitvoeren van periodieke energie-audits. Deze regelgeving, die voortvloeit uit Europese wetgeving,...
De Energy Efficiency Directive (EED) verplicht Nederlandse organisaties om regelmatig energie-audits uit te voeren om hun energieverbruik te optimaliseren. Voor veel bedrijven roept dit belangrijke...
De Europese Energie-efficiëntierichtlijn (EED) heeft geleid tot nieuwe verplichtingen voor Nederlandse ondernemingen. Naast de bekende energie-audits moeten bepaalde organisaties nu ook een EED-actieplan opstellen. Deze...
