Een energiescan is in Nederland niet altijd wettelijk verplicht, maar in bepaalde gevallen wel degelijk een wettelijke vereiste. Voor grote ondernemingen geldt de verplichting van een EED-audit (Europese Energy Efficiency Directive), terwijl middelgrote bedrijven vaak moeten voldoen aan de Energiebesparingsplicht en bijbehorende informatieplicht. Deze verplichtingen zijn ingevoerd om energiebesparing te stimuleren en bij te dragen aan klimaatdoelstellingen. Kleine bedrijven zijn meestal vrijgesteld van deze verplichtingen, maar kunnen vrijwillig een energiescan laten uitvoeren om inzicht te krijgen in besparingsmogelijkheden en kosten te reduceren.
Wat is een energiescan en waarom is het belangrijk?
Een energiescan is een gedetailleerd onderzoek naar het energieverbruik van een organisatie, waarbij alle energiestromen in kaart worden gebracht en besparingsmogelijkheden worden geïdentificeerd. De scan analyseert onder andere gebouwinstallaties, verlichting, klimaatbeheersing en productieprocessen.
Bij een energiescan krijgt u inzicht in waar en hoe energie wordt verbruikt binnen uw organisatie. De uitkomsten geven u concrete handvatten om uw energieverbruik te verminderen. Dit is belangrijk omdat energiekosten een aanzienlijke kostenpost vormen en naar verwachting blijven stijgen.
Een energiescan helpt u bij:
- Het identificeren van energieverspilling (vaak tot 30% van het totale verbruik)
- Het opstellen van een concreet actieplan voor energiebesparing
- Het voldoen aan wettelijke verplichtingen
- Het verlagen van uw energiekosten
- Het verkleinen van uw ecologische voetafdruk
Is een energiescan wettelijk verplicht voor alle bedrijven?
Nee, een energiescan is niet wettelijk verplicht voor alle bedrijven in Nederland. De verplichting hangt af van de grootte van uw organisatie, het type bedrijf en het energieverbruik. De Nederlandse wetgeving maakt hierin onderscheid tussen verschillende categorieën.
Voor grote ondernemingen (meer dan 250 medewerkers óf jaaromzet van meer dan €50 miljoen én een jaarlijks balanstotaal van meer dan €43 miljoen) geldt de verplichting om elke vier jaar een EED-audit uit te voeren.
Voor middelgrote bedrijven geldt de Energiebesparingsplicht uit het Activiteitenbesluit milieubeheer. Deze is van toepassing als uw bedrijf jaarlijks meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas verbruikt. U bent dan verplicht om alle energiebesparende maatregelen te nemen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder.
Kleine bedrijven met een lager energieverbruik dan bovengenoemde drempels zijn meestal vrijgesteld van deze verplichtingen, maar kunnen vrijwillig een besparingsonderzoek laten uitvoeren.
Wat houdt de Energiebesparingsplicht precies in?
De Energiebesparingsplicht is een verplichting die voortvloeit uit het Activiteitenbesluit milieubeheer. Deze plicht houdt in dat bedrijven en instellingen alle energiebesparende maatregelen moeten nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen.
De belangrijkste aspecten van de Energiebesparingsplicht zijn:
- Bedrijven met een jaarlijks verbruik van meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas moeten hieraan voldoen
- U moet energiebesparende maatregelen implementeren met een terugverdientijd van 5 jaar of minder
- Sinds 2019 geldt hierbij ook een informatieplicht: u moet rapporteren welke maatregelen u heeft genomen
- Voor bepaalde branches zijn er Erkende Maatregelenlijsten (EML) beschikbaar met standaardmaatregelen
Een energiescan is een belangrijk hulpmiddel om aan deze verplichting te voldoen. De scan brengt uw energieverbruik in kaart en identificeert de maatregelen die u moet nemen om aan de Energiebesparingsplicht te voldoen. Hoewel de scan zelf niet verplicht is, helpt deze u wel om aan uw wettelijke verplichtingen te voldoen.
Wanneer moet u een EED-audit laten uitvoeren?
De EED-audit (Energy Efficiency Directive) is een verplichting die voortkomt uit Europese regelgeving. Deze audit moet elke vier jaar worden uitgevoerd door grote ondernemingen in de Europese Unie, dus ook in Nederland.
U moet een EED-audit laten uitvoeren als uw organisatie voldoet aan de criteria voor een grote onderneming:
- Meer dan 250 werknemers in dienst, of
- Een jaaromzet van meer dan €50 miljoen én een jaarlijks balanstotaal van meer dan €43 miljoen
Bedrijven die deelnemen aan de MJA3/MEE-convenanten of beschikken over een gecertificeerd energiemanagementsysteem (ISO 50001) of milieumanagementsysteem (ISO 14001 met energiebeheer) zijn vrijgesteld van de EED-audit.
De EED-audit is uitgebreider dan een reguliere energiescan en moet worden uitgevoerd door een gekwalificeerde auditor. De audit analyseert uw totale energieverbruik, inclusief gebouwen, industriële processen en transport, en geeft concrete aanbevelingen voor energiebesparing.
Wat zijn de voordelen van een vrijwillige energiescan?
Ook als uw bedrijf niet verplicht is om een energiescan uit te voeren, kan het zeer voordelig zijn om dit vrijwillig te doen. De voordelen gaan veel verder dan alleen het voldoen aan wettelijke eisen.
Een vrijwillige energiescan levert u de volgende voordelen op:
- Directe kostenbesparing: Gemiddeld levert een energiescan een besparing op van 2 tot 5% op uw energiekosten, wat al snel honderden tot duizenden euro’s per jaar kan betekenen
- Inzicht in energiestromen: U krijgt gedetailleerd inzicht in waar en wanneer energie wordt verbruikt binnen uw organisatie
- Verbeterde bedrijfsprocessen: De scan kan inefficiënties in processen blootleggen die verder gaan dan alleen energieverbruik
- Verhoogde duurzaamheid: U verkleint uw ecologische voetafdruk en draagt bij aan klimaatdoelstellingen
- Toekomstbestendigheid: U bereidt uw organisatie voor op toekomstige wetgeving en stijgende energieprijzen
- Toegang tot subsidies: Met een energiescan kunt u beter gebruikmaken van beschikbare subsidies voor verduurzaming
Door proactief te handelen met een vrijwillige energiescan, bent u uw concurrenten een stap voor en kunt u aanzienlijk besparen op operationele kosten.
Hoe bereidt u zich voor op een verplichte energiescan?
Een goede voorbereiding is essentieel om het maximale uit een energiescan te halen. Door de juiste informatie klaar te hebben, zorgt u ervoor dat de scan efficiënt verloopt en dat de resultaten zo nuttig mogelijk zijn.
Volg deze praktische stappen om u voor te bereiden op een energiescan:
- Verzamel energiefacturen van de afgelopen drie jaar voor een goed inzicht in uw verbruikspatronen
- Maak een overzicht van alle energieverbruikende apparatuur en installaties
- Documenteer de gebruikstijden van uw gebouw en belangrijke apparatuur
- Verzamel technische tekeningen en specificaties van uw gebouw en installaties
- Noteer eventuele eerdere energiebesparende maatregelen die al zijn genomen
- Informeer relevante medewerkers over de aankomende scan en het belang ervan
- Stel een contactpersoon aan die de energieadviseur kan begeleiden tijdens de scan
Door deze voorbereiding kan de energieadviseur zich richten op de analyse en advisering in plaats van het verzamelen van basisgegevens. Dit zorgt voor een diepgaander en nuttiger eindresultaat van de energiescan.
Conclusie: De waarde van energiescans voor uw organisatie
Of een energiescan nu wettelijk verplicht is voor uw organisatie of niet, de waarde ervan is onmiskenbaar. Een energiescan biedt u concrete inzichten en handelingsperspectieven om energieverbruik te verminderen, kosten te besparen en uw bedrijf te verduurzamen.
Voor grote ondernemingen is de EED-audit een verplichting, terwijl middelgrote bedrijven moeten voldoen aan de Energiebesparingsplicht. Maar ook voor kleinere organisaties kan een vrijwillige energiescan belangrijke voordelen opleveren in de vorm van kostenbesparing en verduurzaming.
De energiemarkt blijft veranderen, energieprijzen blijven stijgen en klimaatdoelstellingen worden steeds ambitieuzer. Een energiescan helpt u om hierop voorbereid te zijn en proactief te handelen.
Bij Energy-Check helpen we u graag om inzicht te krijgen in uw energieverbruik en besparingsmogelijkheden. Als onafhankelijke adviseur zorgen we voor een grondige analyse en praktisch advies dat u direct kunt implementeren. Neem gerust contact met ons op om te bespreken hoe wij u kunnen ondersteunen bij het verduurzamen van uw organisatie en het verlagen van uw energiekosten.
